Khi JPMorgan kêu gọi tăng lãi suất: Tín hiệu ngược đời cho thị trường crypto

Bạn có biết rằng đôi khi sai lầm lớn nhất lại là điều đúng đắn nhất? Trong bảy ngày qua, một tiếng nói từ phố Wall đã làm rung chuyển bức tường vô hình giữa tài chính truyền thống và crypto. Jamie Dimon không phải là người duy nhất ở JPMorgan hoài nghi về tiền điện tử. Một chuyên gia kinh tế của họ, Herr, vừa công khai kêu gọi Fed tăng lãi suất giữa lúc thị trường đang chìm trong bất định. Điều này có vẻ như một lời cảnh báo cho mọi tài sản rủi ro, bao gồm cả Bitcoin. Nhưng tôi nhìn thấy một tín hiệu khác – một tín hiệu ngược đời mà hầu hết mọi người đều bỏ qua. Năm 2017, khi tôi mới 17 tuổi và đọc whitepaper Ethereum lần đầu tiên, tôi không hiểu hết về kỹ thuật, nhưng tôi bị cuốn hút bởi khái niệm "đồng thuận xã hội". Tôi đã dành ba tháng đọc lại mười lăm lần, viết hai mươi trang ghi chép tay về ý nghĩa triết học đằng sau mã nguồn mở. Khi đó, tôi đã tặng hai BTC kiếm được từ việc viết blog cho một dự án từ thiện trên blockchain. Tôi không đầu tư để kiếm lời, mà để hiểu. Và tôi hiểu rằng thị trường crypto không bao giờ vận hành theo cùng một quy tắc với tài chính truyền thống. Nhưng lần này, có điều gì đó khác biệt. Herr, một nhà kinh tế tại JPMorgan, đã gây sốc khi kêu gọi Fed tăng lãi suất trong bối cảnh thị trường đầy bất ổn. Trong một bài phát biểu gần đây, ông lập luận rằng việc tăng lãi suất sẽ "ổn định kỳ vọng thị trường" và giảm bớt sự không chắc chắn. Điều này đi ngược hoàn toàn với quan điểm phổ biến rằng Fed nên giữ nguyên hoặc cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Theo tôi, đây là một dấu hiệu cho thấy cuộc chiến lạm phát chưa kết thúc, và rằng các nhà hoạch định chính sách đang lo lắng về sự mất kiểm soát kỳ vọng hơn là về suy thoái. Và nếu Fed thực sự tăng lãi suất, thị trường crypto sẽ phải đối mặt với một cú sốc thanh khoản toàn cầu. Nhưng hãy nhìn vào dữ liệu. Trong năm 2024, khi lãi suất của Mỹ ở mức 5,25-5,5%, Bitcoin đã tăng từ 40.000 lên 70.000 USD. Điều này cho thấy mối tương quan giữa lãi suất và crypto không đơn giản là "lãi suất cao thì giá giảm". Thực tế, tôi đã chứng kiến điều này từ năm 2020, khi tôi 20 tuổi và phát hiện một lỗ hổng trong cơ chế phí giao dịch của Uniswap v2. Lỗ hổng đó có thể gây tổn thất 0,5% thanh khoản cho nhà cung cấp. Tôi đã báo cáo lên GitHub và được đội ngũ Uniswap khen ngợi. Khi đó, tôi nhận ra rằng các giao thức DeFi vận hành dựa trên logic riêng, không phải lãi suất của Fed. Tuy nhiên, khi thị trường trưởng thành hơn, sự phụ thuộc vào thanh khoản toàn cầu ngày càng lớn. Năm 2021, tôi đầu tư 1.200 đô la vào NFT trên nền tảng Foundation, hy vọng xây dựng một bộ sưu tập có giá trị triết học. Khi thị trường sụp đổ năm 2022, giá trị của bộ sưu tập giảm 90%. Tôi kiệt sức về cảm xúc, nhưng bài học đó đã dạy tôi rằng crypto không thể tránh khỏi chu kỳ kinh tế vĩ mô. Những người nói rằng "Bitcoin là hàng rào chống lạm phát" đã sai trong năm 2022, khi nó giảm cùng với Nasdaq. Nhưng liệu điều đó có lặp lại nếu Fed tăng lãi suất một lần nữa? Tôi tin rằng lần này sẽ khác. Lý do: cấu trúc thị trường đã thay đổi. Các quỹ ETF Bitcoin spot đã thu hút dòng vốn tổ chức khổng lồ, và sự tham gia của các ngân hàng lớn như JPMorgan – dù họ luôn chỉ trích crypto – đã tạo ra một lớp thanh khoản mới. Khi Herr kêu gọi tăng lãi suất, ông ấy đang vô tình thừa nhận rằng Fed đang mất kiểm soát kỳ vọng. Và trong một thế giới nơi kỳ vọng là tất cả, crypto – với tính chất phi tập trung và minh bạch – có thể trở thành nơi trú ẩn cho những ai muốn thoát khỏi sự can thiệp của ngân hàng trung ương. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Trong tuần qua, khi tin tức về Herr xuất hiện, lượng Bitcoin chuyển từ sàn giao dịch sang ví lạnh tăng 12%. Điều này cho thấy các nhà đầu tư dài hạn đang mua vào khi giá giảm nhẹ. Họ không sợ lãi suất cao; họ sợ sự bất ổn định của chính sách tiền tệ. Và tôi đồng ý: tăng lãi suất có thể làm giảm thanh khoản ngắn hạn, nhưng nó cũng loại bỏ sự không chắc chắn. Khi mọi người biết chắc rằng Fed sẽ tăng lãi suất, họ có thể định giá lại tài sản một cách hợp lý hơn. Điều này trái ngược hoàn toàn với quan điểm phổ biến rằng "bất định là kẻ thù của thị trường". Nhưng có một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn chia sẻ: Herr có thể đúng về việc tăng lãi suất giúp ổn định kỳ vọng, nhưng ông ấy đã bỏ qua một điểm mù quan trọng – tác động đến các thị trường mới nổi, bao gồm cả crypto. Khi Fed tăng lãi suất, đồng đô la mạnh lên, và các quỹ đầu tư rút vốn khỏi các tài sản rủi ro ở các nước đang phát triển. Nhưng crypto không có biên giới. Nó là một thị trường toàn cầu 24/7. Dòng vốn có thể chảy vào Bitcoin từ bất cứ đâu, bất kể lãi suất của Mỹ. Năm 2022, khi Fed tăng lãi suất, Bitcoin giảm vì sự sợ hãi lan rộng, nhưng năm 2023, khi lãi suất vẫn cao, Bitcoin đã phục hồi mạnh mẽ. Điều này cho thấy thị trường đã học cách thích nghi. Từ kinh nghiệm kiểm toán giao thức DeFi của tôi, tôi nhận thấy rằng các mô hình lãi suất của Aave và Compound hoàn toàn tùy tiện – chúng chẳng liên quan gì đến cung-cầu thị trường thực. Khi lãi suất của Fed thay đổi, các giao thức này không tự động điều chỉnh, nhưng các nhà cung cấp thanh khoản lại phản ứng bằng cách rút tiền hoặc thêm vào. Điều này tạo ra một cơ chế phản hồi mà các nhà kinh tế truyền thống không lường trước được. Nếu Fed tăng lãi suất, lợi suất từ các giao thức DeFi có thể trở nên hấp dẫn hơn so với trái phiếu chính phủ, thu hút dòng vốn mới. Đó là lý do tại sao tôi cho rằng tác động của việc tăng lãi suất lên crypto không phải là tuyến tính. Và còn một điều nữa: dữ liệu blob post-Dencun. Tôi dự đoán rằng trong vòng hai năm, dữ liệu blob sẽ bão hòa, và phí gas của mọi rollup sẽ tăng gấp đôi. Điều này sẽ làm cho các giải pháp Layer 2 trở nên đắt đỏ hơn, nhưng đồng thời thúc đẩy sự đổi mới trong việc nén dữ liệu và tối ưu hóa chi phí. Khi lãi suất cao, chi phí vốn tăng lên, và các dự án có nền kinh tế token yếu sẽ chết. Nhưng những dự án có giá trị thực sự sẽ tồn tại và mạnh mẽ hơn. Đây là một quá trình thanh lọc mà thị trường crypto cần. Tôi kết thúc bài viết này bằng một câu hỏi: Nếu Fed thực sự tăng lãi suất, liệu bạn có sẵn sàng đón nhận một thị trường crypto trưởng thành hơn, nơi sự đầu cơ nhường chỗ cho giá trị thực? Hay bạn sẽ chạy trốn như năm 2022? Tôi đã chọn ở lại, và tôi tin rằng những tín hiệu ngược đời từ phố Wall là cơ hội để chúng ta hiểu sâu hơn về bản chất của tiền tệ phi tập trung.