Liệu thuế quan vĩnh viễn của Trump có thể là ‘black swan’ cho DeFi? Phân tích từ góc nhìn của một Core Protocol Developer

Một tin tức từ Crypto Briefing khiến tôi phải dừng lại khi đang debug pipeline kiểm tra hợp đồng thông minh. Nó nói về việc chính quyền Trump lên kế hoạch thay thế thuế quan tạm thời bằng thuế quan vĩnh viễn, nhắm vào 60 nền kinh tế với lý do lao động cưỡng bức. Nếu điều này xảy ra, nó sẽ không chỉ gây ra một cơn địa chấn cho thương mại toàn cầu, mà còn tạo ra một chuỗi phản ứng dây chuyền mà hầu như không ai trong cộng đồng crypto đang thảo luận. Hãy cùng phân tích từ góc nhìn của một người đã từng audit code cho Bancor và đóng góp cho Uniswap. Bối cảnh ở đây rất quan trọng. Thuế quan vĩnh viễn, không giống như các biện pháp tạm thời, tạo ra một sự thay đổi cấu trúc. Nó không phải là một cú sốc có thể được hấp thụ và quên đi, nó là một lực lượng thay đổi các quyết định dài hạn: chuỗi cung ứng phải được di dời, chi phí sản xuất được tính toán lại, và lạm phát trở thành một đặc điểm cố hữu, không phải là một biến động tạm thời. Từ góc nhìn kinh tế vĩ mô, đây là một chính sách 'stagflation' điển hình: nó kìm hãm tăng trưởng thông qua thương mại ít hơn và đẩy giá lên thông qua chi phí nhập khẩu cao hơn. Đối với hệ sinh thái blockchain, tác động không phải là trực tiếp, nhưng nó sẽ lan tỏa qua ít nhất ba đường hầm chính. Đầu tiên là thị trường stablecoin. Một lạm phát dai dẳng ở Mỹ sẽ buộc Cục Dự trữ Liên bang phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn. Điều này có nghĩa là chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản tiền điện tử tăng lên, và dòng vốn đầu cơ có thể chảy vào các công cụ nợ có lợi suất cao hơn. Dựa trên kinh nghiệm phân tích sự sụp đổ của Terra Luna của tôi, tôi thấy một điểm yếu tương tự: nếu thanh khoản của các stablecoin tập trung như USDT và USDC bị siết chặt do lãi suất tăng, chúng ta có thể thấy một sự kiện 'de-peg' quy mô lớn. Không giống như Terra, những đồng tiền này có tài sản thế chấp, nhưng cuộc khủng hoảng thanh khoản có thể gây ra một vòng xoáy chết người. Kênh thứ hai là cơ sở hạ tầng DeFi. Khi lãi suất tăng, hoạt động cho vay và vay trên các giao thức như Aave hoặc Compound sẽ trở nên kém hấp dẫn. Tỷ lệ sử dụng sẽ giảm, và các pool thanh khoản sẽ bị thu hẹp. Nhưng điều thú vị hơn là tác động lên các DEX. Trong quá trình đóng góp cho Uniswap V2, tôi đã tối ưu hóa phí giao dịch dựa trên dữ liệu on-chain. Tôi nhận thấy rằng biến động giá do thuế quan có thể dẫn đến sự gia tăng đột biến trong khối lượng giao dịch khi các nhà đầu tư cố gắng phòng ngừa rủi ro lạm phát. Điều này có thể làm tắc nghẽn mạng lưới Ethereum và đẩy phí gas lên cao, tạo ra một vòng lặp phản hồi tiêu cực cho các giao dịch nhỏ. Luồng thứ ba, và có lẽ là ít được chú ý nhất, là tác động đến các dự án NFT và tài sản kỹ thuật số. Quan điểm của tôi là việc OpenSea từ bỏ tiền bản quyền đã giết chết nền kinh tế sáng tạo của PFP NFT. Bây giờ, thêm một cú sốc vĩ mô làm giảm sức mua của người tiêu dùng. Điều này không chỉ làm giảm doanh số bán NFT mà còn đặt ra câu hỏi về tính bền vững của toàn bộ mô hình. Các dự án dựa trên doanh thu giao dịch thứ cấp sẽ chịu áp lực rất lớn. Góc nhìn phản trực giác ở đây là: hầu hết các nhà phân tích sẽ tập trung vào việc Bitcoin như một hàng rào chống lạm phát. Lý thuyết cho thấy, trong một môi trường lạm phát do thuế quan gây ra, mọi người sẽ đổ xô vào các tài sản cứng. Nhưng điều mà phân tích kỹ thuật bỏ qua là Bitcoin vẫn là một tài sản rủi ro trong ngắn hạn. Khi thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt và tăng trưởng chậm lại, các nhà đầu tư sẽ bán tháo mọi thứ, kể cả Bitcoin, để giữ tiền mặt. Sự kiện tháng 3 năm 2020 là một ví dụ hoàn hảo. Vì vậy, 'lạm phát' không đồng nghĩa với 'Bitcoin tăng giá' một cách đơn giản. Điểm mù thực sự nằm ở các oracle và giá cả. Trong quá trình kiểm toán hợp đồng ICO Bancor năm 2017, tôi đã phát hiện ra một lỗi tràn số trong logic tính phí. Bây giờ, hãy tưởng tượng một kịch bản tương tự nhưng ở cấp độ giao thức. Khi lạm phát tăng vọt và thị trường trở nên biến động, dữ liệu giá từ các oracle như Chainlink có thể trở nên không ổn định. Các giao thức phái sinh trên-chain có thể gặp phải các cuộc thanh lý hàng loạt nếu giá giảm quá nhanh, tạo ra một 'cascade' tương tự như những gì đã xảy ra với Terra. Không có gì đảm bảo rằng các oracle có thể xử lý một cú sốc kinh tế vĩ mô cấu trúc, không phải chỉ là một sự kiện thị trường nhất thời. Kết bài: Là một Core Protocol Developer, tôi thấy một câu hỏi mang tính tiến bộ hơn là một dự đoán. Khi chính sách thuế quan vĩnh viễn này (nếu có) bắt đầu làm biến dạng các động lực kinh tế vĩ mô, liệu cơ sở hạ tầng tài chính phi tập trung, vốn được xây dựng dựa trên các giả định về một thế giới phẳng và thanh khoản vô hạn, có thực sự đủ khả năng phục hồi? Hay chúng ta sẽ chứng kiến một làn sóng các lỗ hổng giao thức, không phải từ các cuộc tấn công hacker, mà từ chính sự thay đổi của nền tảng kinh tế mà chúng được xây dựng trên đó?